Łask. Widok rozkopanego rynku od strony zach. pierzei. Fot. U. Ruszkowska

Łask. Widok rozkopanego rynku od strony zach. pierzei. Fot. U. Ruszkowska

Na terenie Łasku (bez Kolumny) jest tylko 9 obiektów wpisanych do rejestru zabytków, a w gminie tylko 4, przy czym dwa z nich są w trakcie skreślenia z rejestru. Jest to bardzo mało w porównaniu z gminami innych powiatów woj. łódzkiego i dlatego należy każdy obiekt związany z historią miasta pieczołowicie chronić, bo to stanowi o atrakcji turystycznej regionu oraz o poczuciu tożsamości jego mieszkańców. Z zebranych przeze mnie materiałów wynika, że stan ochrony zabytków w gminie Łask jest niezadowalający. Władze gminy koncentrują się tylko na kilku wybranych obiektach zabytkowych, jak kolegiata, kamienica w rynku, w której ma się znajdować muzeum czy dwór w Ostrowie, a nie opracowały gminnego programu opieki nad zabytkami, do czego są zobowiązane na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. art. 87, który pozwalałby na prowadzenie całościowej polityki odnośnie zabytków.

Doceniam inicjatywy władz miasta odnośnie renowacji kolegiaty i zabytkowych kamienic w rynku oraz stworzenia lokalnego muzeum, ale porównując oba teksty „Studium….” z lat 2008 i 2012 zauważyłam, że od 2008 r. nie dopisano do rejestru ani jednego zabytku na terenie miasta i gminy Łask, natomiast z ewidencji zabytków ubyło 9 obiektów w Łasku i 1 w Kolumnie oraz 4 w gminie. Nie zmieniła się też lista stanowisk archeologicznych i badań wykopaliskowych czy nadzorów. Wygląda na to, że w zakresie ochrony zabytków na terenie gminy nic więcej się nie planuje, a to, co dotychczas się robi, jest mocno niewystarczające.

Łask. Wykop wzdłuż zach. pierzei rynku. Widok na przyłącze z warstwami kulturowymi wew. wykopu i na hałdach. Fot. U. Ruszkowska

Łask. Wykop wzdłuż zach. pierzei rynku. Widok na przyłącze z warstwami kulturowymi wew. wykopu i na hałdach. Fot. U. Ruszkowska

Zabytki archeologiczne i architektoniczne jako relikty odzwierciedlające życie i działalność przeszłych pokoleń są naszym niepodważalnym dobrem narodowym i należy je pieczołowicie chronić, aby zachować je dla następnych pokoleń, tym bardziej że po wielu burzach dziejowych zostało ich w krajobrazie Polski już niewiele. Ich wartości nie da się przeliczyć wyłącznie na pieniądze, ponieważ są związane z naszym poczuciem patriotyzmu i tożsamości narodowej zarówno w skali regionalnej, jak i ogólnopolskiej. Są naszym bogactwem kulturowym, odróżniającym nas od innych narodów i państw, więc powinniśmy je pieczołowicie chronić i promować jako podstawowy warunek trwałego i zrównoważonego rozwoju społeczeństwa polskiego. Ludzie władzy nie mogą się zachowywać we własnym mieście, jak barbarzyńcy, bo zostali wybrani przez obywateli z nadzieją, że są najlepsi i widzą więcej i dalej niż przeciętny mieszkaniec, a to zobowiązuje.

Wydaje mi się, że nie przywiązywanie należytej wagi do ochrony zabytków przez władze administracyjne i przeciętnych obywateli wynika z tego, że nasze środowisko muzealników i służb konserwatorskich za mało dba o swój wizerunek wśród ludzi spoza naszej branży. Koncentrujemy się przeważnie na swojej pracy merytorycznej i swoich pasjach, a swój zawód traktujemy głównie jako źródło utrzymania, a nie jako służbę publiczną. Za mało się mówi i pisze o naszym środowisku w mediach, za mało przychodzi ludzi do muzeów i stąd ogół ludzi nie docenia naszej pracy. Działamy w obrębie resortu kultury, a u przeciętnego obywatela kultura kojarzy się głównie z muzyką, plastyką, teatrem i filmem i może jeszcze literaturą piękną, natomiast o zabytkach zbyt mało się mówi i dlatego przeciętni ludzie nie doceniają ich wartości. Często słyszę (nawet z ust ludzi po studiach innych branż), że np. zabytki architektury to nic nie warte ruiny, a zabytki archeologiczne to zwykłe śmiecie. Niektóre władze samorządowe bardziej liczą się z urzędami konserwatorskimi w zakresie ochrony przyrody niż z konserwatorami zabytków, bo ekolodzy są głośniejsi, o wiele więcej się o nich pisze i mówi w mediach niż o naszym środowisku. Dlatego tak wiele zabytków bezpowrotnie ginie. Wydaje mi się, że takie opinie wynikają z tego, że za mało informujemy społeczeństwo o swojej pracy. Powinniśmy bardziej się chwalić swoimi osiągnięciami w ogólnopolskich mediach i publikować więcej artykułów popularnonaukowych, a także przedstawiać społeczeństwu problemy związane z naszą pracą. Wtedy zostaniemy należycie docenieni, a ludzie spoza branży będą się z nami bardziej liczyli.

 

LITERATURA: 
„Łask. Dzieje miasta” pod red. Józefa Śmiałowskiego. Łask 1998.
Marek Koter: „Rozwój urbanistyczny Łasku” [w:] „Miasto nad Grabią. Łask 1422 – 1982”. Łask 1982. Str. 2 – 3.
Stanisław Barcz: „Wielki remont kolegiaty (2)” PANORAMA ŁASKA sierpień 2011, nr 8/114, str. 23.
Janina Kosman: „Muzeum będzie w rynku”. PANORAMA ŁASKA grudzień 2011, nr 12/118, str. 22.
Stanisław Barcz: „To dzieje się na naszych oczach”. PANORAMA ŁASKA wrzesień 2012, nr 9/127, str. 23.
Michał Janiszewski: „Niecodzienne znalezisko”. PANORAMA ŁASKA październik 2012, nr 10/128, str. 20.
Stanisław Barcz: „To trzeba wykonać…”. PANORAMA ŁASKA październik 2012, nr 10/128, str. 23.
Stanisław Barcz: „Na Starówce drgnęło”. PANORAMA ŁASKA listopad 2012, nr 11/129, str. 23.
Michał Janiszewski: „Pół roku remontu rynku”. PANORAMA ŁASKA, grudzień 2012, nr 12/130, str. 21.
„Kolegiata w pełnym blasku” PANORAMA ŁASKA styczeń 2013, nr 1/131, str. 21 – 22 oraz Stanisław Barcz: „Nie było ratusza? Moje miasto”. PANORAMA ŁASKA styczeń 2013, nr 1/131, str. 23.
Janina Kosman: „Łask – inwestycje roku 2013”. PANORAMA ŁASKA marzec 2013, nr 3/133, str. 5.
Stanisław Barcz: „Muzeum w dawnym zajeździe. Moje miasto”. PANORAMA ŁASKA kwiecień 2013, nr 4/134, str. 23.
Stanisław Barcz: „Woda chinowa sprzed wieku. Moje miasto” PANORAMA ŁASKA maj 2013. nr 5/135, str. 23.
Stanisław Barcz: „Karczma w centrum Łasku? Moje miasto”. PANORAMA ŁASKA czerwiec 2013, nr 6/136, str. 23.
Janina Kosman: „Rewitalizacja Placu 11 Listopada z przeszkodami”. PANORAMA ŁASKA lipiec 2013, nr 7/137, str. 5.
„Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Łask”. Uchwała Nr XVIII/137/08 Rady Miejskiej w Łasku z 6 lutego 2008 r.
„Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Łask”. Uchwała Nr XXIX/284/12 Rady Miejskiej w Łasku z dnia 21 września 2012 r.
 
Artykuł został opublikowany w kwartalniku “Na Sieradzkich Szlakach”, nr 4/112/2013/XXVIII, str. 27-29.